NHÓM 6- MỎ CÀY NAM
MA TRẬN, BẢN ĐẶC TẢ VÀ ĐỀ KIỂM TRA GIỮA
KÌ II( 2023-2024)
MÔN NGỮ VĂN – LỚP 10
A. MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ II
(TRẮC NGHIỆM KẾT HỢP TỰ LUẬN)
MÔN: NGỮ VĂN LỚP 10
Thời gian làm bài: 90 phút
Mức độ nhận thức
Nội
Kĩ
Thông
Vận dụng
dung/
Nhận biết
Vận dụng
TT năn
hiểu
cao
đơn vị
g
TNK T TNK T TNK T TNK
kiến thức
TL
Q
L Q
L Q
L Q
Đọc Thơ
1
hiểu (Ngoài
4
0
3
1
0
1
0
1
SGK)
2
Viết Viết
được
một văn
bản nghị
luận về
0
1*
0
1*
0
1*
0
1*
tác phẩm
thơ
(Ngoài
SGK)
Tổng
20
5
15
20
0
20
0
20
Tỉ lệ %
25%
35%
20%
20%
Tỉ lệ chung
60%
40%

Tổn
g
%
điể
m
60

40

100

B. BẢN ĐẶC TẢ ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KÌ II
MÔN: NGỮ VĂN LỚP 10
Thời gian làm bài: 90 phút

Nội dung/
Chương/
TT
Đơn
vị Mức độ đánh giá
Chủ đề
kiến thức
1

Đọc

Thơ (Văn Nhận biết:
- Nhận biết được các biểu

Số câu hỏi theo mức độ nhận
thức
Thông
Vận
Nhận
Vận
hiểu
dụng
biết
dụng
cao
1

hiểu

2

Viết

bản ngoài hiện của thể thơ, từ ngữ,
vần, nhịp, đối và các biện
SGK)
pháp nghệ thuật trong bài
thơ.
- Nhận biết được chủ thể
trữ tình trong bài thơ.
- Nhận biết được những
biểu hiện trực tiếp của tình
cảm, cảm xúc trong bài thơ.
Thông hiểu:
- Hiểu và lí giải được tình
cảm, cảm xúc của nhân vật
trữ tình thể hiện trong bài
thơ.
- Nêu được cảm hứng chủ
đạo, chủ đề, thông điệp của
bài thơ.
- Phát hiện và lí giải các giá
trị đạo đức, văn hóa từ bài
thơ.
Vận dụng:
Nêu được ý nghĩa hay tác
động của tác phẩm đối với
tình cảm, quan niệm, cách
nghĩ của bản thân trước một
vấn đề đặt ra trong đời sống
hoặc văn học
Vận dụng cao:
Vận dụng những hiểu biết
về bối cảnh lịch sử - văn
hoá được thể hiện trong bài
thơ để lí giải ý nghĩa, thông
điệp của bài thơ.

2 TN

1TN

1TN

1TL

2TN

1TN

1TL

1TL

Viết bài Viết văn bản nghị luận
văn nghị phân tích,đánh giá một tác
luận về tác phẩm thơ
phẩm thơ
*Nhận biết:
được rút ra
từ văn bản – Xác định được cấu trúc
bài văn nghị luận phân
(Ngoài
tích, đánh giá một tác
SGK)
phẩm thơ
– Xác định được kiểu bài
phân tích, đánh giá một
2

tác phẩm thơ; vấn đề nghị
luận (chủ đề, những đặc
sắc về hình thức nghệ
thuật và tác dụng của
chúng)
– Giới thiệu tác giả, tác
phẩm.
*Thông hiểu:
– Những đặc sắc về nội
dung và nghệ thuật của
tác phẩm thơ
– Lí giải được một số đặc
điểm của thể loại qua tác
phẩm.
- Phân tích cụ thể, rõ ràng
về tác phẩm thơ (chủ đề,
những nét đặc sắc về hình
thức nghệ thuật và tác
dụng của chúng) với
những cứ liệu sinh động.
*Vận dụng:
– Vận dụng các kĩ năng
dùng từ, viết câu, các
phép liên kết, các phương
thức biểu đạt, các thao tác
lập luận để phân tích, cảm
nhận về nội dung, nghệ
thuật của tác phẩm thơ
– Nhận xét về nội dung,
nghệ thuật của tác phẩm
thơ
*Vận dụng cao:
Có sáng tạo trong diễn đạt,
lập luận làm cho lời văn có
giọng điệu, hình ảnh, bài
văn giàu sức thuyết phục.
Tỉ lệ %
Tỉ lệ chung

25

35
60

20

20
40
3

C. ĐỀ MINH HỌA ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ II
MÔN: NGỮ VĂN LỚP 10
Thời gian làm bài: 90 phút
SỞ GD & ĐT BẾN TRE

ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KÌ II

TRƯỜNG THPT …..

NĂM HỌC 2023 - 2024
Môn: Ngữ văn, Lớp: 10
Thời gian làm bài: 90 phút, không tính thời
gian phát đề
Đề có 02 trang, gồm 11 câu.

I. ĐỌC HIỂU (6.0 điểm)
Đọc đoạn văn bản sau:
Thuở còn thơ ngày hai buổi đến trường
Yêu quê hương qua từng trang sách nhỏ:
“Ai bảo chăn trâu là khổ?”
Tôi mơ màng nghe chim hót trên cao
Những ngày trốn học
Đuổi bướm cầu ao
Mẹ bắt được...
Chưa đánh roi nào đã khóc!
Có cô bé nhà bên
Nhìn tôi cười khúc khích...
***
Cách mạng bùng lên
Rồi kháng chiến trường kỳ
Quê tôi đầy bóng giặc
Từ biệt mẹ tôi đi
Cô bé nhà bên - (có ai ngờ!)
Cũng vào du kích
Hôm gặp tôi vẫn cười khúc khích
Mắt đen tròn (thương thương quá đi thôi!)
Giữa cuộc hành quân không nói được một lời
4

Đơn vị đi qua, tôi ngoái đầu nhìn lại...
Mưa đầy trời nhưng lòng tôi ấm mãi...
( Trích Quê hương- Giang Nam)
Trả lời các câu hỏi:
Câu 1 (0.5 điểm): Đoạn trích được viết theo thể thơ nào?
A. Tự do
B. Hiện đại
C. Lục bát
D. Tám chữ
Câu 2 (0.5 điểm): Chủ thể trữ tình trong đoạn trích là:
A. Cô bé nhà bên
B. Tác giả
C. Tôi
D. Chủ thể ẩn
Câu 3 (0.5 điểm): “Hôm gặp tôi vẫn cười khúc khích
Mắt đen tròn (thương thương quá đi thôi!)”
Hai câu thơ trên thể hiện tình cảm, cảm xúc gì của chủ thể trữ tình?
A. Lưu luyến, bịn rịn
B. Cảm mến, xao xuyến
C. Ngại ngùng, bối rối
D. Hạnh phúc, vui mừng
Câu 4 (0.5 điểm): Đoạn thơ sau đã sử dụng biện pháp tu từ nào?
“Từ biệt mẹ tôi đi
Cô bé nhà bên - (có ai ngờ!)
Cũng vào du kích”
A. Liệt kê
B. Ẩn dụ
C. Nhân hoá
D. Chêm xen
Câu 5 (0.5 điểm): Xác định nội dung chính của đoạn thơ đầu?
A. Tình yêu quê hương, đất nước
B. Nỗi nhớ về những kỉ niệm thời thơ ấu
C. Tình yêu đôi lứa
D. Nỗi nhớ gia đình, quê hương
Câu 6 (0.5 điểm): Đoạn thơ thứ hai thể hiện tinh thần gì của thế hệ trẻ trong cuộc
kháng chiến chống Mĩ?
A. Tinh thần căm thù giặc
B. Tinh thần dũng cảm
C. Tinh thần yêu nước
D. Tinh thần đoàn kết
Câu 7 (0.5 điểm): Đoạn thơ gửi gắm thông điệp gì đến người đọc?
A. Sống có lý tưởng cao đẹp và có trách nhiệm với tình yêu
B. Sống có trách nhiệm với gia đình và quê hương
C. Sống có lý tưởng cao đẹp và có trách nhiệm với đất nước
D. Sống có trách nhiệm với bản thân và đất nước
Câu 8 (0.5 điểm): Em hiểu như thế nào về tình cảm, cảm xúc của chủ thể trữ tình
trong câu thơ “Mắt đen tròn (thương thương quá đi thôi”?
5

Câu 9 (1.0 điểm):Từ đoạn thơ, anh/ chị trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của kỷ niệm
trong cuộc sống đối với mỗi người?
Câu 10 (1.0 điểm): Qua đoạn trích, anh/chị hãy viết một đoạn văn(không quá 10
dòng) về tinh thần chiến đấu chống ngoại xâm của dân tộc ta?
II. VIẾT (4.0 điểm)
Anh/chị hãy viết một bài văn nghị luận phân tích, đánh giá chủ đề và những đặc
sắc về nghệ thuật của đoạn trích trên.

6

D. HƯỚNG DẪN CHẤM
I. Hướng dẫn chung
- Giáo viên cần nắm vững hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của thí sinh,
tránh cách đếm ý cho điểm. Do đặc trưng bộ môn Ngữ văn nên giáo viên cần chủ động, linh
hoạt trong việc vận dụng đáp án và thang điểm; khuyến khích những bài viết có cảm xúc,
sáng tạo.
- Sau khi cộng điểm toàn bài, làm tròn điểm: Lẻ 0.25 điểm làm tròn thành 0.30 điểm;
Lẻ 0.75 làm tròn thành 0.80 điểm.
II. Hướng dẫn chấm cụ thể
SỞ GD & ĐT BẾN TRE
TRƯỜNG THPT ......

ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM
Môn: Ngữ văn, lớp 10(2023-2024)
(Đáp án và hướng dẫn chấm gồm 02 trang)

Phần Câu
Nội dung
Điểm
I
ĐỌC HIỂU
6.0
1 A
0.5
2 C
0.5
3 B
0.5
4 D
0.5
5  B
0.5
6 C
0.5
7 C
0.5
8 Bộc lộ cảm xúc, tình cảm của chủ thể trữ tình dành cho cô 0.5
gái, lý giải phù hợp
9

II

Kỉ niệm giúp chúng ta có niềm tin, có nghị lực hơn để vươn
lên và vững vàng hơn trong cuộc sống( Hoặc cách lý giải
khác miễn hợp lý)

1.0

10 - Hình thức: 1 đoạn( không quá 10 dòng)
1.0
- Nội dung: Trình bày suy nghĩ của bản thân, xoay quanh tinh
thần chiến đấu chống ngoại xâm của dân tộc ta
VIẾT
4.0
a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận văn học
Mở bài nêu được vấn đề, Thân bài triển khai được vấn

0.5
7

đề, Kết bài khái quát được vấn đề.
b. Xác định đúng yêu cầu của đề
0.5
Phân tích, đánh giá chủ đề và những đặc sắc nghệ thuật của
đoạn thơ trong bài thơ 'Quê hương” của Giang Nam
c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm
Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận
dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và
dẫn chứng. Dưới đây là một vài gợi ý cần hướng tới:
- Giới thiệu ngắn gọn về tác giả Giang Nam, tác phẩm 'Quê
hương” và đoạn trích
- Phân tích về chủ đề và nghệ thuật của tác phẩm:

2.5

0.5
1.5

+ Về chủ đề: ký ức tươi đẹp của tuổi thơ tại vùng quê thanh
bình và sự trưởng thành về nhận thức và cảm xúc xao xuyến
với tình yêu chớm nở.
+ Về nghệ thuật:


Sử dụng thể thơ tự do, câu dài, câu ngắn tạo nên sự
phóng khoáng cho đoạn thơ.



Những hình ảnh liên tưởng độc đáo, gợi cảm làm
nổi bật tình cảm xao xuyến.



…

- Đánh giá chung lại giá trị nội dung và nghệ thuật đặc sắc
của đoạn trích.
0.5
d. Chính tả, ngữ pháp
0.25
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.
e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận;
0.25
có cách diễn đạt mới mẻ.
Tổng điểm
10.0

HẾT

8

9